historia
zarząd
statut
członkowie
Związek Polskich Armatorów Śródlądowych














MEMORIAŁ W SPRAWIE LIKWIDACJI ZANIEDBAŃ I ROZWOJU WODNYCH SEKTORÓW GOSPODARKI W POLSCE
/ 2006-06-19 /


                                                      

                                                          Warszawa dnia 05 czerwca 2006 roku.

Przedstawiciele organizacji pozarządowych, stowarzyszeń samorządowych, przedsiębiorstw, instytucji, ludzie nauki, armatorzy, będący Sygnatariuszami „Porozumienia w sprawie wspierania inicjatyw i programów rozwoju gospodarczego Polski w oparciu o walory rzek i Morza Bałtyckiego „Wisła – Odra – Bałtyk” oraz inni przedstawiciele społeczności z dorzecza Wisły, Odry , Pomorza , uczestnicy konferencji zorganizowanej w Senacie RP  pt. „Rzeki i Morze Bałtyckie szansą rozwoju Polski” w dniu 5 czerwca 2006 roku, postanowili niniejszy memoriał skierować do Prezydenta RP, Sejmu, Senatu, Prezesa Rady Ministrów oraz władz samorządowych, celem zwrócenia uwagi na zaniedbania i niekorzystne procesy występujące w ostatnich latach w dziedzinie gospodarki wodnej i morskiej, rzutujące w sposób istotny na rozwój gospodarczy Polski.

 

Występujemy z tym memoriałem, bo istnieje pilna potrzeba podjęcia działań na rzecz lepszego wykorzystania zasobów naturalnych Polski oraz ożywienia społeczno-gospodarczego w dorzeczu Wisły i Odry oraz w polskim obszarze Morza Bałtyckiego.

Polska posiada olbrzymie niewykorzystane zasoby naturalne w postaci dwóch wielkich dorzeczy Wisły i Odry oraz 500 km polskiego obszaru morskiego Bałtyku z rozwiniętą infrastrukturą portową, przemysłową i rybołówstwem oraz dużymi walorami rekreacyjnymi. Daje to olbrzymie możliwości rozwojowe na tych obszarach lądowo – wodnych. Położenie geograficzne Polski stwarza korzystne warunki do rozwoju przez nasz kraj tranzytu zachód-wschód i północ-południe, które mogą przynosić olbrzymie korzyści ekonomiczne i wzrost zatrudnienia we wszelkiego rodzaju usługach z tym związanych.

Polska od dwóch lat jest członkiem Unii Europejskiej. Ustanowiona przez UE w 2000 r. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) nakłada na kraje członkowskie szereg zobowiązań mających na celu ujednolicenie działań na rzecz zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska wodnego.

 Polska posiada skromne zasoby wodne (jedne z najniższych w Europie).Niewielka pojemność wody zmagazynowanej w sztucznych zbiornikach wodnych, będzie utrudniać racjonalne gospodarowanie wodą oraz skuteczną ochronę przed powodzią i suszą. Te dwa zagrożenia powoduję w Polsce w ostatnich latach ogromne straty ekonomiczne, ekologiczne i społeczne.

            Ministerstwo Środowiska, które jest odpowiedzialne za sprawy gospodarki wodnej kładzie obecnie nacisk na zagadnienia konserwatorskiej ochrony przyrody i poprawę jakości wód, zgodnie z RDW, w znacznym stopniu zaniedbując takie sprawy jak żegluga śródlądowa, hydrotechnika, ochrona przeciwpowodziowa, rekreacja wodna czy energetyka wodna.

Warto podkreślić, że inne kraje UE potrafią pogodzić sprawy ekologiczne z wykorzystaniem gospodarczym rzek, uzyskując z tego tytułu znaczne korzyści.

 Środowisko specjalistów szeroko rozumianej gospodarki wodnej liczy na to, że utworzenie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dniem 1 lipca 2006 r. (zgodnie z Ustawą Prawo Wodne), skupiające całokształt spraw wodnych, zmieni na korzyść tę sytuację. Liczymy również, że utworzone Ministerstwa Gospodarki Morskiej pozwoli nadać nowy impet całej gospodarce morskiej.

            Zgodnie z naczelnym hasłem tej konferencji chcemy przede wszystkim zwrócić uwagę na szereg negatywnych działań o charakterze gospodarczym, związanych z gospodarką wodną i morską. Zaniedbania te nie tylko pozbawiają nas istotnych dochodów jak też zmniejszenia bezrobocia, ale coraz bardziej oddalają nasz kraj od standardów UE.

            W ostatnich latach obserwujemy systematyczny upadek żeglugi śródlądowej. Zmalała długość dróg wodnych, zlikwidowano wiele portów i stoczni rzecznych. Zmniejszeniu i degradacji ulega tabor pływający. Unia Europejska, natomiast, rozwija żeglugę śródlądową widząc w tym poważne odciążenie transportu drogowego i kolejowego. W Polsce następuje systematyczny spadek przewozów drogą wodną, a przecież transport wodny jest najtańszy i najbardziej ekologiczny. Przez Polskę przebiegają trzy ważne trasy żeglugi międzynarodowej, a mimo tego, Polska nie podpisała dotychczas specjalnej konwencji (AGN) w tej sprawie.

W Holandii śródlądowy transport wodny przewozi około 47% towarów, w Niemczech około 30 %, w Polsce zaledwie 0,6 %. Wyprzedzają nas również takie kraje jak Republika Czeska, Słowacja, Białoruś i Ukraina .

 Żegluga pasażerska turystyczna, tak dawniej popularna, prawie zanikła, a po naszych rzekach pływa jedynie kilka statków pasażerskich w większości obcych bander..

Jeżeli sytuacja żeglugi przebiegać będzie nadal w podobny sposób to za kilka lat Polska stanie się białą plamą w transporcie wodnym towarowym oraz rekreacyjnej turystyce wodnej.

Dwie polskie rzeki Wisła i Odra mogłyby stanowić ważne zaplecze naszych portów morskich Gdańsk – Gdynia i Szczecin – Świnoujście. Żegluga śródlądowa ma bardzo dobre warunki rozwoju w Polsce i może przynosić krajowi olbrzymie dochody i zatrudnienie wielu ludzi, potrzebna jest jednak w tej dziedzinie przychylna i zdecydowana polityka państwa.

            Poważnym problemem w gospodarce wodnej Polski jest walka z powodziami i suszą. Jednym z istotnych działań w tej dziedzinie jest budowa nowych zbiorników retencyjnych przeciwpowodziowych. W najbliższym czasie wejdzie w życie Dyrektywa Powodziowa UE, która zmienia w sposób istotny podejście do ochrony przeciwpowodziowej. Zbiorniki retencyjne, oprócz funkcji przeciwpowodziowych,  spełniają też inne ważne funkcje takie jak magazynowanie wody dla gospodarczego wykorzystania, możliwości wytwarzania energii elektrycznej – ekologicznie czystej i odnawialnej. Umożliwiają rozwój rekreacji wodnej oraz podnoszą walory krajobrazowe otoczenia..

Warto przypomnieć, że Polska w 2010 r. powinna produkować 7,5 % energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, dziś produkujemy jedynie około 2%. Bez włączenia w ten proces elektrowni wodnych osiągnięcie wymaganego wskaźnika nie będzie możliwe. 

Bardzo istotnymi zbiornikami przeciwpowodziowymi są Świnna Poręba na Skawie, której budowa ciągnie się już 20 lat oraz Racibórz na górnej Odrze, ciągle w sferze planów. Ważną inwestycją wodną, niezbędną dla żeglugi jest budowa stopnia wodnego w Malczycach na Odrze.

            Przez wiele lat powojennych w Polsce wybudowano wiele obiektów hydrotechnicznych służących gospodarce wodnej. Brak należytych środków na ich utrzymanie i modernizację powoduje, że ulegają one systematycznemu zniszczeniu, a w pewnych sytuacjach stanowią nawet poważne zagrożenie. Tak jest ze stopniem Włocławek oddanym do eksploatacji w 1970 r. i wymagającym podparcia go przez budowę następnego stopnia w rejonie Nieszawy. Brak decyzji w tej sprawie ma już ponad 10-letnią historię. Istotną przeszkodą w tej sprawie jest systematyczny sprzeciw ekologów, wyciągających często nieracjonalne argumenty przeciw budowie stopnia poniżej Włocławka i charakteryzujących się brakiem jakiegokolwiek kompromisu.

           Oddany do użytku w 2005 roku nowy most drogowy na rzece Szkarpawie, wykonany niezgodnie z przepisami, uniemożliwia transport wodny towarów z rejonu Wisły do portu w Elblągu.

 Decyzje Rosji w sprawie  zamknięcia dla polskich statków pływania przez cieśninę Pilawską ,spowodowały odcięcie portów na Zalewie Wiślanym od głównych szlaków na Morzu Bałtyckim.

Porty wschodniego wybrzeża Morza Bałtyckiego, powinny służyć rozwojowi gospodarczemu Warmii , Mazur i Podlasia.

            Uczestnicy konferencji przedstawiają propozycje programowe dla wodnych sektorów gospodarczych, które powinny przyczynić się do uzdrowienia sytuacji oraz rozwoju tych sektorów.

Proponujemy:

 

1.      Podniesienie problemów gospodarki wodnej i morskiej w Polsce do poziomu ważnych spraw gospodarczych i społecznych.
2.      Skupienie w jednym resorcie gospodarki wodnej i żeglugi śródlądowej,
3.      Doprowadzenie do sformułowania i uchwalenia Narodowej Strategii Rozwoju Gospodarki Wodnej do 2020 roku, mającej na celu racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych dla potrzeb gospodarczych kraju oraz zaopatrzenie ludności w dobrej jakości wodę.
4.      Sformułowanie oraz uchwalenie programu rozwoju gospodarki morskiej jako ważnego sektora gospodarki polskiej.
5.      Doprowadzenie do opracowania programu rozwoju dorzecza Wisły na okres     20 lat oraz wdrożenie tego programu mającego na celu ochronę przed powodzią, ochroną czystości wód, rozwój żeglugi, infrastruktury hydrotechnicznej i portowej, energetyki wodnej.
6.      Doprowadzenie do dokończenia Programu „Odra 2006” przyjętego ustawą z           dnia 6 lipca 2001 roku.
7.      Podjęcie działań na rzecz rozwoju żeglugi śródlądowej oraz morskiej – sprawdzonej jako najtańszy środek transportu w Europie.
Rząd Polski powinien podpisać Europejską Konwencję Żeglugową / AGN /, korzystną dla rozwoju żeglugi śródlądowej.
8.      Niezwłoczne rozpoczęcie budowy stopnia wodnego na Wiśle poniżej Włocławka w celu zabezpieczenia przed awarią stopnia wodnego we Włocławku .
Zakończenie budowy zapory i  zbiornika w Świnnej Porębie na Skawie.

9.      Dokończenie budowy stopnia wodnego  w Malczycach na Odrze, w celu poprawy bezpieczeństwa powodziowego oraz warunków nawigacyjnych dla taboru pływającego.

Szybkie rozpoczęcie budowy zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu
10.  Podjęcie działań w sprawie przekopu Mierzei Wiślanej w celu odblokowania szlaku wodnego z Elbląga i innych portów Zalewu Wiślanego na Morze Bałtyckie.
Przeprowadzenie przebudowy nowego mostu drogowego na Szkarpawie w celu przywrócenia drogi wodnej z Wisły do portów Zalewu Wiślanego.
11.   Przygotowanie programu rozwoju energetyki wodnej, będącej ważnym sektorem gospodarki energetycznej kraju, zapewniającym wypełnienie zobowiązań unijnych (7,5% energii elektrycznej należy pozyskiwać z odnawialnych źródeł energetycznych).
12.  Opracowanie jednolitego programu rozwoju turystyki w rejonach rzek, jezior oraz Morza Bałtyckiego, uwzględniającego interesy lokalnych społeczności.
13.  Dokonanie oceny wpływu Programu Natura 2000 na  opóżnienie rozwoju gospodarczego Polski oraz wzrostu zagrożenia powodziowego. Przeprowadzenie konsultacji z władzami samorządowymi, specjalistami od  gospodarki wodnej, żeglugi, turystyki, energetyki wodnej i  zagospodarowania przestrzennego.
      Należy dokonać weryfikacji przepisów Programu Natura 2000 w celu
      umożliwienia  prowadzenia niezbędnych remontów oraz inwestycji
      przeciwpowodziowych i  hydrotechnicznych na rzekach.
14.  Przywrócenie w szkolnictwie kształcenia młodzieży w kierunkach żeglugi śródlądowej i stoczniowym./ Wniosek do władz samorządowych /

 

Ze względu na oczekiwania społeczne w sprawie nadrobienie wieloletnich zaniedbań oraz rozwoju wodnych sektorów gospodarki Polskiej, uczestnicy konferencji mają  nadzieję że obecne Władze Rzeczypospolitej Polskiej ,podejmą skuteczne działania na rzecz rozwiązania przedstawionych problemów gospodarki wodnej, bezpieczeństwa powodziowego, gospodarki morskiej, żeglugi śródlądowej, energetyki wodnej oraz turystyki wodnej.

 

                                                                               

                                                     Z upoważnienia uczestników konferencji

 

                                                       Przewodniczący Rady Programowej
                                             Porozumienia „WISŁA – ODRA - BAŁTYK”

 

          

                                                                                Wacław L. Kowalski

 


| powrót |



created by rutsoft
© ZWIĄZEK POLSKICH ARMATORÓW ŚRÓDLĄDOWYCH